Afgelopen week hebben we als bestuur in de aangename omgeving van Gert  Boer's Klein Afrika overlegd hoe we er nu voor staan. Onder het genot van een kopje koffie en de eigen gebakken cake van Gert's echtgenote kwamen we tot de conclusie dat we weliswaar nu weinig kunnen besluiten, maar wel een voorkeur hebben om in de Ontmoeting te spelen. Daarom hebben we nu eerst maar eens een verzoek aan de beheerder van het gebouw gedaan om te kijken of er - als het nodig blijkt - tijdelijk een andere ruimte voor ons beschikbaar kan komen. 
Daarnaast las ik in de mailing van de schaakbond dat het protocol voor binnensporten van NOC*NSF op een haar na gevild is en dat de bond daarna haar eigen protocol gaat voltooien. We zijn benieuwd!
Op de mail die Leendert Plat aan onze leden heeft gezonden, zijn al diverse creatieve reacties gekomen, en eerlijk gezegd heb ik de stille hoop dat we van al die ideeën geen gebruik hoeven te maken en dat het allemaal mee zal vallen, maar ja, dat is afwachten!

Van het probleem "schaken in de anderhalvemetersamenleving" nu weer over naar het probleemschaak. De oplossing van de vorige aflevering heb ik weer onderaan die rubriek geplaatst. Dit keer was het een genoegen om te zien wat ik had weten te produceren, en om in de sferen van promotie te blijven daarom deze keer weer een prachtige opgave van de grote Samuel Loyd waar de auteur van het boekje waar ik 'm uit heb, Kenneth Howard, zegt dat het "een sprankelend voorbeeld is van een probleem met een volkomen onwaarschijnlijke sleutelzet." Ik ga m'n tanden er maar eens in zetten!

Samuel Loyd, La Stratégie, 15 juni 1867

Wit geeft mat in 3 zetten

Oplossing: een aardige miniatuur. Koningszetten gaan de oplossing niet brengen, zoveel is duidelijk, maar wat dan wel? Promoties tot dame of toren leiden tot pat, en promoties tot paard geven het nieuwe ros geen kans tijdig in te grijpen. Het moet dus een promotie tot loper zijn en de enige die werkt is het bizarre 1. a7-a8L!. Zwart heeft nu drie antwoorden waarvan 1. .. Kf7-e8 en 1. .. Kf7-g8 met 2. Kf5-e6 respectievelijk 2. Kf5-g6 worden beantwoord, gevolgd door 3. b7-b8D mat. Op de derde koningszet, 1. .. Kf7-f8, werkt een een antwoord met de koning niet, maar dan doet 2. b7-b8D+ het net even wél en kan de begraven loper na het antwoord 2. .. Kf8-f7 de beslissing brengen: 3. La8-d5 mat. 

Deze week heb ik samen met Richard Bos een kort bezoek aan onze speelzaal gebracht om eens uit te meten hoe we een opstelling zouden kunnen maken die binnen de anderhalvemeterregel een redelijk aantal partijen mogelijk zou maken. Of dat tot een bevredigend resultaat leidt, zal ook afhangen van de exacte invulling die de regel straks krijgt. Daarvoor is het wachten nog op het definitieve protocol dat de KNSB met onze overheid overeenkomt, maar vooruitlopend daarop gaat ons bestuur zich komende week in de achtertuin van één van de bestuursleden beraden op deze unieke situatie. 

Voorlopig ga ik nog maar even voort met mijn pauzerubriek. 

Als altijd verschijnt de oplossing van het probleem van vorige week weer in de betreffende aflevering en hieronder een nieuw rondom het thema pen het paard. Groot materieel is onderweg, maar hoe gaat dat op de snelste manier tot mat leiden?

Frank Hoogenboom, 7 juni 2020: Wit geeft mat in vier zetten
Opmerkelijk is dat alle pogingen falen om met grof geschut in 4 zetten klaar te zijn. Uiteraard moet eerst het pat worden ontweken, maar wat ligt er nou meer voor de hand dan door 1. Th1-g1 of desnoods 1. Ka7-b8 daar even voor te zorgen en vervolgens met 2. e7-e8D(+) snel toe te slaan? Helaas, dat blijkt niet te lukken! Er is maar één oplossing, en dat is: bescheidenheid.
Rob Kamminga zond me als reactie:

Altijd leuk, een minorpromotie!

 

1 d8L en nu [Pxf6, Pe7, Ph6, R].

O 1 … Pxf6 2 Lxf6#.

O 1 … Pe7 2 Lxe7#.

O 1 ... Ph6 2 Le7+ en nu [Pf8, Pg8, R].

OO 2 ... Pf8 3 Txh6+ Kg8 4 Txf8#.

OO 2 ... Pg8 3 f7 Kg7 4 fxg8D#.

 

Aardig aan de oplossing is dat er na 1. .. Ph6 en 2. Le7+ twee mogelijke paardzetten zijn die allebei op een andere manier tot het mat leiden.
Bij de constructie van het probleem ontstond een en ander min of meer bij toeval. De torens houden de paarden in toom, pion f6 was nodig om te voorkómen dat de zwarte koning meteen zou ontsnappen (maar daarna ook voor promotie met mat) en pion d7 om hulptroepen in te kunnen schakelen. Pas toen die er op stonden, besefte ik dat er ook nog een koning nodig was. En wat bleek: die hoort ook écht op a7 om te voorkómen dat Ta8 via a5 beslissend kan ingrijpen! Prettig moment als je ziet dat dat alles op z'n plek valt!

 

 

Zojuist heb ik gestudeerd op de opgave van vorige week, en volgens mij heb ik 'm, met de ervaringen met de vorige opgave van Loyd, gevonden! Nu maar ff kijken of hij klopt... Zo ja, dan ga ik 'm nu onderaan de 5e aflevering van deze serie zetten.

En terwijl onze bond zich optimistisch toont dat wij in september elkaar weer (op 1,5 meter afstand) kunnen treffen, ben ik nog maar eens aan het knutselen geweest. Ik pretendeer niet de kunst van de compositie te beheersen, maar onderstaande opgave vind ik wel de moeite van het vertonen waard, overigens met een knipoog naar de anderhalve-meterregel! Want doet de zwarte koning zijn best zich te verstoppen, dan weten de witten hem tóch te vinden:

 

Sleutelzet: 1. Qh6 met als belangrijkste pointe dat op 1... Kh4 volgt 2. Df4 mat! Op 1... g5  heeft wit nu 2. Qxh5 mat klaarliggen en op andere eerste zetten van zwart, waaronder de ontsnappingspoging 1... Kf3, komt 2. Ne5 mat.

Dit keer eens een nieuwe opmaak vanuit mijn schaakprogramma! EN weer een opgave van de grote Samuel Loyd die toch steeds weer met verbluffend weinig materiaal verbluffend veel weet te creëren. 
Intussen heeft de KNSB de nodige filmpjes online gezet die ons op het spoor moeten zetten van de nieuwe inrichting en speelwijze van onze lokalen na 1 september. Geniet van het nieuwe schuiven, zou ik zeggen, door eens te kijken naar de creatieve gedachten van de mannen van het Leids Denksportcentrum en Philidor Leiden!

Maar eerst nog even puzzelen. De oplossing van mijn opgave van vorige week heb ik weer onder aan het vorige bericht gezet, en dan is nu het woord weer aan Loyd, wederom een stelling die ik vond in het mooie boekje van Kenneth S. Howard "Chess Problem Gems by eight Eminent American Composers". 

 

Samuel Loyd, Milwaukee Telegram ca 1885, wit geeft mat in 4 zetten.

Een opgave met als thema: hoe breng ik het paard op een dwaalspoor? Al vrij snel concludeer je dat 1. Td5-d2 de enige zet is die tot winst kan leiden. Je kunt dan immers op 1. .. Pe2-d4+ simpel 2. Td2xd4 doen waarna het mat is na 2. .. Kh1-g1 3. Td4-d1#. Na de meeste andere paardzetten is het mat ook eenvoudig, maar hoe gaat het nu verder na 1. .. Pe2-g1+  2. Kf3-g3 ? Gaat het paard terug naar e2 dan is het eenvoudig mat: 2. .. Pg1-e2+  3. Td2xe2 Kh1-g1  4. Te2-e1#. Lastig lijkt echter de zet 2. .. Pg1-h3. Daarop is maar één passend antwoord: 3. Td2-e2! en zwart loopt mat na 3. .. Ph3-f2 of f4 of g5 met 4. Te2-e1#, en ook na 3. .. Ph3-g1 met 4. Te2xh2#! Verstilde eenvoud!

 

Oplossing van aflevering 4 staat weer onderaan het vorige bericht. Ik leg me nu weer toe op een probleem van de grote Loyd. Dit keer nog minder stukken dan in zijn vorige werkstuk en wederom is het weer niet zomaar te zien hoe het nu moet. Aanwijzing van de auteur Kenneth S. Howard uit het boek waar ik eerder ook al uit putte: [Deze opgave is] notable for its fine key [sleutelzet; FH] in so light a setting, since at first glance there would seem to be more effective moves for the queen. The most interesting contunuation follows 1. .. Bf3."

 

Oplossing: De mooie sleutelzet is 1. Dd3-g3! Dit laat de koning als aan de grond genageld staan, want 1. .. Ka5-a4 faalt nu op 2. Dg3-c3 en mat en 1. .. Ka5-a6 volgt 2. Dg3xc7 met mat. Maar het knappe van de opgave is dat ook de loper geen goede zetten heeft. Na 1. Ld1-a4 volgt 2. Dg3xc7+ en na 1. .. Ld1-c2 of 1. .. Ld1-f3 komt 2. Dg3-g8! en het wordt mat op a8 of a2! 

 

 *